PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2014 | 7 | 81-94
Tytuł artykułu

Przemiany struktury przestrzennej miasta w świetle archiwalnych materiałów kartograficznych – Nowe Miasto w Mysłowicach

Autorzy
Treść / Zawartość
Warianty tytułu
EN
Transformations of urban spatial structure in view of archive cartographic materials – New Town in Mysłowice
Języki publikacji
PL
Abstrakty
PL
Celem artykułu jest przedstawienie przemian struktury przestrzennej tzw. Nowego Miasta – jednej z dwóch historycznych części śródmieścia Mysłowic. Geneza tej przestrzeni sięga XIX wieku, gdy rozpoczął się jej rozwój funkcjonalno-przestrzenny w oparciu o funkcje graniczne oraz transport kolejowy (ważny węzeł międzynarodowy od 1847). Podstawowym źródłem informacji o stanie morfologicznym obszaru badań były archiwalne i współczesne plany miasta, przedstawiające Nowe Miasto w poszczególnych etapach jego ewolucji. Metodyka postępowania badawczego polegała na chronologicznym zestawieniu wybranych materiałów kartograficznych, zgodnie z metodą analizy planów miasta M.R.G. Conzena. Kolejny krok obejmował interpretację, weryfikację oraz analizę porównawczą treści planów poprzez ich nałożenie na siebie. Efektem badań była wizualizacja dynamiki przemian struktury przestrzennej obszaru badań w latach 1859–2013. Wyróżniono trzy fazy (stadia) rozwoju struktury przestrzennej Nowego Miasta: inicjalną (druga połowa XIX w.), maksymalnego wypełnienia urbanistycznego (początek XX w.) oraz regresu przestrzennego (początek XXI w.).
EN
The author’s aim was to present the spatial structure transformations within one of the old part of the Mysłowice city – Nowe Miasto (New Town). The genesis of this area dates back to 19th century, when its functional and spatial development connected with boundary functions and railway transport (an important international railway hub since 1847) was observed. Fundamental source concerning the morphologic state of Nowe Miasto are archival and contemporary town plans, showing different evolution stages of study area. Research procedure was based on chronological comparison of these cartographic materials, according to M.R.G. Conzen’s method. The next step of research included interpretation, verification and comparative analysis of the plans through their overlapping. The final result is visualization of spatial structure dynamics within the study area over the 1859–2013 period. Three phases of the spatial and functional development of Nowe Miasto urban space were identified: initial (second half of 19th cent.), culminate (early 20th cent.) and spatial regression (the are of 21th cent.).
Rocznik
Tom
7
Strony
81-94
Opis fizyczny
Daty
wydano
2014-10-01
Twórcy
Bibliografia
  • Conzen, M.R.G. (1960a). Alnwick, Northumberland. A Study in Town-plan Analysis. London: The Institute of British Geographers.
  • Conzen, M.R.G. (1960b). The Plan Analysis of an English City Centre. In: K. Norborg (ed.), Proceedings of the IGU Symposium in Urban Geography. Lund Studies in Geography, 24, Ser. B. Human Geography. Lund: The Royal University of Lund, 383–417.
  • Die Stadt Myslowitz (1911). Skala 1:6300. Ze zbiorów Muzeum Miasta Mysłowice: sygn. MMM/H/362.
  • Dziewoński, K. (1962). Zagadnienia typologii morfologicznej miast w Polsce. Czasopismo Geograficzne, 33(1), 441–457.
  • George, P. (1956). Miasto. Warszawa: PWN.
  • Hall, T., Barrett, H. (2012). Urban Geography. London-New York: Routledge. Handzeichnung von der Feldmark Myslowitz. Kreis Beuthen (1859). Skala 1:12 700.
  • Kantor-Pietraga, I., Krzysztofik, R. (2011). Zmienność funkcji miasta i przestrzeni publicznej na przykładzie Mysłowic: 1911–2011. W: I. Jażdżewska (red.), XXIV Konwersatorium Wiedzy o Mieście: Przestrzeń publiczna miast. Łódź: Uniwersytet Łódzki, 245–356.
  • Kiełczewska-Zaleska, M. (1972). Geografia osadnictwa. Zarys problematyki. Warszawa: PWN.
  • Koter, M. (1994). Od fizjonomii do morfologii porównawczej. Podstawowe zagadnienia teoretyczne morfologii miast. W: M. Koter, J. Tkocz (red.), Zagadnienia geografii historycznej osadnictwa w Polsce. Toruń-Łódź: Uniwersytet Mikołaja Kopernika-Uniwersytet Łódzki, 23–32.
  • Koter, M., Kulesza, M. (2007). Morfologia miast – stan i tendencje rozwoju. W: I. Jażdżewska (red.), XX Konwersatorium Wiedzy o Mieście: Polska geografia osadnictwa, dotychczasowy dorobek, program badań. Łódź: Uniwersytet Łódzki, 303–314.
  • Maik, W. (1997). Podstawy geografii miast. Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Mapa topograficzna Polski (1996). Skala 1:10 000, ark. M-24–63–A-d-1.
  • Moudon, A.V. (1997). Urban morphology as an emerging interdisciplinary field. Urban Morphology, 1, 3–10.
  • Myslowitz (1910). Skala 1:1000. Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Katowicach: sygn. APK zb. kart. I 597.
  • Mysłowice plan miasta. Centrum (2009). Skala 1:10 000, Katowice: Wydawnictwo Kartograficzne PGK Katowice.
  • Plan von einem Theile der Stadt Myslowitz (1853). . Skala 1:1250. Ze zbiorów Muzeum Miasta Mysłowice: sygn. MMM/H/372.
  • Pirveli, M. (2011). Od morfologii przez urbomorfologię do morfoznaku. Przegląd Geograficzny, 83(4), 507–529.
  • Regulski, J. (1980). Rozwój miast w Polsce. Aktualne problemy. Warszawa: PWN.
  • Rogalska, J. (1989). Ewolucja sieci ulicznej i form zabudowy miasta w 2. połowie XIX i na początku XX wieku. W: Sieć uliczna. Instytut Urbanistyki i Planowania Przestrzennego, Warszawa: Politechnika Warszawska, 22–29.
  • Stadt Myslowitz (1940). Skala 1:4000. Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Katowicach: sygn. APK zb. kat. I 601.
  • Sulik, A. (1971). Wpływ przemysłu i położenia granicznego na rozwój przestrzenny Mysłowic w XIX i początkach XX wieku. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Katowicach, 1, 105–122.
  • Sulik, A. (2007). Historia Mysłowic do 1922 r. Mysłowice: Urząd Miasta Mysłowice.
  • Sulik, A. (2011). Tom II Historia Mysłowic 1922–1945. Miasto w Polsce Odrodzonej 1922–1939 i Trzeciej Rzeszy Niemieckiej 1939–1945. Mysłowice: HEJME.
  • Wallis, A. (1977). Miasto i przestrzeń. Warszawa: PWN.
  • Werwicki, A. (1973). Struktura przestrzenna średnich miast ośrodków wojewódzkich w Polsce. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk: Ossolineum.
  • Witecka, H. (2008). Moje miasto Mysłowice. Mysłowice: Muzeum Miasta Mysłowice.
  • Zdrojewski, E.Z. (1994). Zarys geografii osadnictwa. Przewodnik do ćwiczeń. Słupsk: WSP.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ojs-issn-2449-9056-year-2014-volume-7-article-2184
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.